با توجه به تنوع کاربری سازه‌ها، محدودیت‌های معماری و استانداردهای سختگیرانه، انتخاب آسانسوری که بتواند میان ظرفیت حمل، سرعت جا به جایی، مصرف انرژی و دوام قطعات تعادل داشته باشد، نیازمند شناختی تخصصی و فراتر از معیارهای ظاهری است.
در این مطلب، تمامی فاکتورهای فنی، ایمنی و اجرایی آسانسور مسافربر بررسی شده تا کارفرمایان، مهندسان و خریداران بتوانند با دیدی کاملا کارشناسی، گزینه‌ای متناسب با نیاز سازه خود انتخاب کنند.
الماس آسانسور به صورت تخصصی در زمینه طراحی و مونتاژ آسانسورهای مسافربر در تهران، استان البرز، مازندران، آذربایجان شرقی و… فعالیت می‌کند.
اولین آسانسور مسافربر در هتلی به نام نیویورک سیتی در سال 1857 نصب شد . در آخر در دهه 1870 تکنولوژی به ساختمان های اداری و مسکونی راه یافت که باعث رشد و پیشرفت تجارت شد.
امروزه آسانسور ها به طور قانونی در ساختمان های بلند مورد نیاز هستند. به طوری که افرادی که قادر به بالا رفتن از پله ها نیستند، به همه طبقات دسترسی پیدا کنند. آسانسور در لاتین به معنای کسی یا وسیله ای است که بالا می برد. در دهه 1640، آسانسور به معنای ماهیچه هایی که برای بالا بردن بدن استفاده می شد، بود.
آسانسور مسافربر به گونه ای طراحی شده اند که نیاز های حمل و نقل هر نوع ساختمان را به سرعت و به راحتی انجام دهند. این بدین معناست که در هر شرایط ترافیکی عملکرد خوبی دارند. آن ها به دلیل کیفیت خوب و عملکرد قوی شناخته شده اند. حداکثر توان بالابری را با تلاش حداقل ارائه می دهد.
آسانسورهای مسافربر می توانند در هر نوع کششی، هیدرولیک و یا مغناطیسی طراحی و تولید شوند. همچنین این آسانسور ها با ظرفیت بار متفاوت برای نصب در منازل، ساختمان های اداری و مسکونی، هتل ها، بانک ها و دفاتر و با اتاقک های ماشین در بالا و پایین طراحی شده اند.
بیشترین مورد استفاده آسانسور مربوط به آسانسورهای مسافربر می باشد. بنابراین این نوع آسانسورها حجم جابجایی بیشتری را از دیگر انواع، به خود اختصاص می دهند. شرکت فنی مهندسی الماس آسانسور متخصص در فروش آسانسور، با در نظر گرفتن کلیه مسائل ایمنی بر اساس استانداردهای روز، همراه با حرکت نرم و روان، زیبایی و آرامش را نیز به شما هدیه می کند. در کنار طرح های متنوع، زیبا و لوکس پیشنهادی، شما می توانید از طرح های مورد نظر خود در ساخت کابین آسانسور بهره مند گردید.
آسانسور های مسافربری بسیار پرکاربرد می باشند و تقریباً در بیشتر ساختمان های امروزی یافت می شوند. با توجه به نوع کاربرد این دسته از آسانسورها باید سطح ایمنی آنها را بسیار بالا برد و برای ساخت آن بهترین و استاندارد ترین تجهیزات را به کار برد. چراکه کوچک ترین خطایی در سیستم آسانسور های مسافربری، ممکن است آسیب های جبران ناپذیری به افراد و ساختمان وارد کند.
آسانسور مسافربر سامانه حمل و نقل عمودی طراحی شده برای جا به جایی ایمن، سریع و ارگونومیک افراد میان طبقات مختلف یک سازه است. برخلاف بالابرهای باربری یا صنعتی که اولویت نخست آنها مقاومت در برابر تناژ سنگین و ضربات فیزیکی است، آسانسور مسافربر بر مبنای پارامترهایی چون روان بودن حرکت، بهینه سازی شتاب و توقف، شاخص‌های ایمنی، تراز توقف بدون پله و سطح صدای پایین در کابین طراحی میشود. با این حال، ماهیت عملکردی و الگوی ترافیکی در کاربری‌های گوناگون تفاوت‌های فاحشی با یکدیگر دارد و استفاده از مشخصات فنی یکسان برای پروژه‌های مختلف، به بحران ترافیکی و استهلاک زود هنگام تجهیزات ختم خواهد شد.
در پروژه‌های مسکونی، الگوی تردد به صورت ناپیوسته با دو پیک مشخص ترافیکی در ساعات ابتدایی صبح (خروج) و عصرگاه (ورود) تعریف میشود. اولویت کلیدی در این کاربری، آرامش سرنشینان از طریق کنترل سطح ارتعاش و نویز صوتی (کمتر از ۵۰ دسی‌بل در کابین)، بهینه سازی مصرف برق و کاهش هزینه‌های استهلاک دوره‌ای است. در این سازه‌ها سرعت حرکت متناسب با تعداد طبقات تنظیم شده و معمولا تمرکز بر دکوراسیون داخلی چشم نواز و همگام با معماری مشاعات پروژه است.
ساختمان‌های اداری با حجم تردد بسیار بالا، متمرکز و چند مرحله‌ای روبه‌رو هستند؛ به ویژه در ساعت شروع کار که پدیده “ترافیک ورودی شدید” رخ می‌دهد. در این محیط‌ها، معیارهایی چون زمان انتظار و زمان سفر تا مقصد حیاتی محسوب می‌شوند. به همین دلیل آسانسورهای مسافربر اداری نیازمند تابلو فرمان‌های پیشرفته با الگوریتم‌های مدیریت ترافیک جمع‌آوری هوشمند، سرعت جابه‌جایی بالاتر و درب‌های اتوماتیک پرسرعت و مستحکم جهت تحمل سیکل‌های کاری مکرر در طول روز کاری هستند.
در مجتمع‌های تجاری، ماهیت جابه‌جایی افراد ماهیتی پیوسته و با بار ناهمگون (حمل چرخ دستی، کالسکه و بسته‌های خرید توسط مسافران) همراه است. آسانسور مسافربر در کاربری تجاری نه تنها به ظرفیت اسمی و دهانه درب عریض‌تر برای ورود و خروج همزمان افراد نیاز دارد، بلکه بدنه کابین و متریال کف آن باید مقاومت مکانیکی فوق‌العاده‌ای در برابر خط و خش، سایش و رفت و آمد مداوم داشته باشند. پایداری سیستم ترمز و دوام مکانیزم محرکه در شرایط بار نامتقارن، الزام اساسی این دست از آسانسورها است.
| مولفه مقایسه | کاربری مسکونی | کاربری اداری | کاربری تجاری |
| الگوی ترافیک | دو پیک ناپیوسته (صبح و عصر) | تردد متمرکز با پیک خروج و ورود سریع | پیوسته در تمام طول روز با چرخش بار مکرر |
| اولویت اصلی سیستم | نویز کم، مصرف بهینه و آرامش کابین | سرعت عملکرد، کاهش زمان انتظار و مدیریت مقصد | ظرفیت بار بالا، ورود/خروج سریع و مقاومت فیزیکی قطعات |
| نوع و ابعاد درب‌ها | تلسکوپی یا سنترال متداول (عرض ۸۰ تا ۹۰ سانتی‌متر) | سانترال پرسرعت (عرض ۹۰ تا ۱۱۰ سانتی‌متر) | سانترال سنگین‌کار با بازشوی عریض (عرض ۱۰۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر) |
| طول عمر و استهلاک تجهیزات | سیکل کاری نرمال با استهلاک متعادل | کارکرد سنگین در بازه ساعات اداری روز | کارکرد سنگین مداوم و نیاز به تجهیزات صنعتی‌تر |
تعیین دقیق ابعاد و مشخصات فنی آسانسور مسافربر پیش نیاز مهم طراحی نقشه معماری و سازه هر ساختمان است. هرگونه خطا در برآورد مساحت چاه یا ارتفاعات انتهایی، خسارت‌های مالی سنگین نظیر تخریب دیوارهای برشی یا تحمیل سفارش کابین‌های غیراستاندارد با افت ظرفیت را در پی دارد. تمامی این اندازه‌گذاری‌ها بر پایه استاندارد ملی ایران (ISIRI 6303-1) و استاندارد اروپایی EN 81 طراحی می‌شوند که فرمول مشخصی برای نسبت سطح مفید کابین به ظرفیت جابه‌جایی سرنشینان تعیین کرده‌اند.
طبق الزامات ایمنی، وزن استاندارد هر فرد ۷۵ کیلوگرم در نظر گرفته میشود و مساحت مفید داخل کابین باید از سرریز مسافران و ایجاد اضافه‌بار غیرمجاز جلوگیری کند. در ساختمان‌های مسکونی با حداقل الزامات مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان، حداقل ظرفیت برای جا به جایی ویلچر ۶۳۰ کیلوگرم (۸ نفره) با عرض درب بازشو حداقل ۸۰ سانتی‌متر است. در مجتمع‌های بزرگ‌تر، برای پشتیبانی از حمل برانکارد این ظرفیت به ۱۰۰۰ کیلوگرم افزایش می‌یابد.
چاه آسانسور، فضایی شاقول شده است که کل تجهیزات متحرک شامل ریل‌های راهنما، وزنه تعادل و کابین را در خود جای می‌دهد. ابعاد نهایی چاه به طور مستقیم به سیستم تعلیق، نحوه چیدمان وزنه تعادل (پشت کابین یا بغل کابین) و مکانیزم درب‌ها بستگی دارد:
در بحث چاهک آسانسور مسافربر، دو مورد مهم وجود دارد که رعایت نکردن آنها مانع دریافت تاییدیه استاندارد خواهد شد:
اجزای اصلی و مهم یک آسانسور استاندارد مسافربر عبارتند از:
خرید آسانسور مسافربر فرایندی باید کاملا تحت نظارت قوانین ملی ساختمان و سازمان ملی استاندارد ایران انجام شود. دریافت گواهی پایانکار ساختمان و صدور سند تفکیکی واحدها منوط به اخذ «گواهی تاییدیه ایمنی و کیفیت آسانسور» است. علاوه بر این، در صورت وقوع هرگونه حادثه جانی یا مالی، عدم رعایت الزامات استاندارد و نبود بیمه نامه معتبر مسئولیت مدنی، بار حقوقی و کیفری سنگینی برای مالک، مدیر ساختمان و کارفرما در پی خواهد داشت.
طراحی، ساخت و نصب آسانسور مسافربر در ایران بر اساس استاندارد ملی اجباری ISIRI 6303-1 (تجدید نظر اول و نسخه‌های الحاقی) ارزیابی میشود که انطباق مستقیمی با استاندارد اروپایی EN 81-20/50 دارد. این استاندارد سختگیرانه، بخش‌های متعددی از سامانه را ارزیابی می‌کند:
مبحث ۱۵ با موضوع «آسانسورها و پلکان برقی»، ضوابط معماری و جانمایی آسانسور مسافربر را به صورت قانونی تعیین کرده است. کلیدی‌ترین شروط این مقررات عبارتند از:
برای دریافت تاییدیه رسمی استاندارد، کارفرما ملزم به همکاری انحصاری با شرکت‌های دارای پروانه طراحی و مونتاژ آسانسور از وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و عضو سندیکای آسانسور است. مراحل اداری شامل موارد زیر است:
گواهی اولیه آسانسور تنها یک سال اعتبار دارد. پس از گذشت یک سال، هیئت مدیره ساختمان موظف است ضمن انعقاد قرارداد با شرکت معتبر سرویس و نگهداری آسانسور، برای دریافت استاندارد ادواری به صورت سالانه اقدام کند. در غیاب استاندارد ادواری معتبر، شرکت‌های بیمه تعهدی برای پرداخت خسارت حوادث به سرنشینان نخواهند داشت.
برای پیشگیری از اختلافات حقوقی و فنی، پیش از امضای هرگونه توافقنامه، این ۶ نکته مهم را در قرارداد لحاظ کنید:
یکی از تغییراتی که به مرور زمان به وجود آمده است حذف اوپراتور از آسانسور های مسافربر میباشد.
اوپراتور ها در تمام زمان در داخل آسانسور می نشستند و مسافران را به مقاصد و طبقاتی که مد نظر کاربران و مسافران بود میرساندند. اما امروزه با پیشرفت فناوری و دگرگون شدن فناوری ساخت آسانسور ها دیگر نیازی به اوپراتور نیست و مسافران خود میتوانند به راحتی با فشردن دکمه یا شستی طبقه ای را که میخواهند به آن بروند را انتخاب کنند و بعد از رسیدن آسانسور و باز شدن در آن به صورت خودکار سوار بر آسانسور شده و به طبقه دلخواه رفته و در آن جا از دری که به صورت اتوماتیک برای آن ها باز میشود پیاده شده و به مقصد دلخواه خود بروند.
استفاده از این اوپراتور ها به صورت کامل از بین نرفته است و هم اکنون از این سیستم در حال حاضر بالابرهای موقت استفاده می شود.
در آسانسورهای مسافربری که در ساختمان‌های شلوغ وجود دارند از کنترل‌های الکترونیکی استفاده میکنند که در آن ها تکنیک های برنامه نویسی و کامپیوتری برای مراقبت و کنترل رفت و آمد به کار رفته است. مثلا وقتی که شرکت تعطیل میشود و اشخاص بسیاری آسانسور را ترک میکنند، آسانسور به صورت خودکار به آخرین طبقه می‌رود و در سایر طبقات توقف نمیکند.
شرکت الماس آسانسور همیشه تلاش کرده با بهره‌گیری از متخصصین جوان و تحصیلکرده، بهترین و به روز‌ترین تکنولوژی‌های روز دنیا را را در صنعت آسانسور پیاده‌سازی کند. ما مفتخریم با بیش از ۱۰۰۰ پروژه موفق انواع آسانسور، یکی از پیشگامان این صنعت باشیم.
